सरकारका तर्फबाट गर्नुपर्ने सहयोग हुनसक्यो भने मुलुक छिटो आर्थिक मार्गमा अगाडि बढ्छः चन्द्र ढकाल

नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका बरिष्ठ उपाध्यक्ष चन्द्र प्रसाद ढकालले सरकारका तर्फबाट गर्नुपर्ने सहयोग हुन सक्यो भने मुलुक छिटो आर्थिक मार्गमा अगाडि बढ्ने मेरो विश्वास व्यत्तः गरेका छन् ।

संघको ५६ औं वार्षिक साधारण सभा एवं उद्योग वाणिज्य दिवसको उद्घाटन समारोह बोल्दै उनले सस्तो श्रम, संसार वुुझेको यूवा जनशक्ति र भारत चीनका साथै आफ्नै देशको विशाल बजार नेपालका लगानीका महत्वपूर्ण आधार रहेको बताए । लगभग ५७ प्रतिशत काम गर्न सक्ने उमेर समूहका जनता रहेको नेपालसंग जनसाङखिक लाभको अधिक सुविधा रहेको बताए ।

मन्तव्यका क्रममा उनले नोपलसँग साढे ६ महिनाको आयात धान्न पर्याप्त विदेशी मुद्राको सञ्चिति रहेकाले सबै मिलेर संकट समाधानका लागि पहल गर्नुपर्ने धारणा राखे । अबका दिनमा रकम सकिने मात्रै नभई रेमिट्यान्स आप्रवाहबाट रकम पनि आउने भएकाले नेपाल श्रीलंका हुन्छ भनेर आत्तिनु नपर्ने बताए । उनको मन्तव्य यस्तो छः-

निजी क्षेत्रको छाता संस्था नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ (एफएनसीसीआई) को ५६ औं वार्षिक साधारण सभा एवं उद्योग वाणिज्य दिवसको उद्घाटन समारोहमा प्रमुख अतिथि सहित सम्पूर्ण उपस्थित अतिथिगणमा महासंघका तर्फबाट म हार्दिक आभार प्रकट गर्दछु ।

…हाम्रा अध्यक्षज्यूको यसअघिको स्वागत मन्तव्यमा समग्र निजी क्षेत्रको धारणा प्रस्तुत भएकै छ, मुलुकको अर्थतन्त्रलाई संकटबाट जोगाउन एफएनसीसीआईका तर्फबाट भएका भरमग्दुर प्रयासहरुका बारेमा आएकै छ । तैपनि समयको भरपुर उपयोग गर्दै केही महत्वपूर्ण विषयहरुलाई यस गरिमामय समारोहमा राख्ने जमर्को गर्नेछु ।

हाम्रै जीवनकालमा हामी निकै ठूला ठूला घटनाका प्रत्यक्ष साक्षी भयौं । ठूलठूला राजनीतिक परिवर्तन देखि भुकम्प तथा कोरोना महामारिको सामना गरयौं । कोभिडको कहाली लाग्दो परिस्थितिको सामना गरयौं । जनतालाई साथ दिने कुरामा एफएनसीसीइआईले सरकारसंग साथै रहेर सहयोग गरयो । हामीले आम सर्वसाधारण जनताको साथ छोडेनौ, सकेको सहयोग गरयौं । मेरै नेतृत्वमा महासंघमा स्थापना भएको कोभिड रिलिफ कार्यक्रमबाट हामीले दोस्रो लहरका समयमा हामीले सकेको सहयोग गर्न सक्यौ । हामीले आइसोलेसन केन्द्र देखि औषधिमूलो, स्वास्थ्य परामर्शको व्यवस्थापनमा सहयोग गर्यौ ।  

चालु आर्थिक बर्षको शुरुदेखि अर्थतन्त्रमा अभूतपूर्व सुधार देखिएको थियो । अत्यधिक मागलाई नेपालको वित्तिय क्षेत्रले धेरै समय थेग्न सकेन । स्वभाविक रुपमा कर्जा प्रवाह बढ्यो । माग हुदा आयात बढनु पनि स्वभाविक थियो । रेमिट्यान्स आप्रवाहमा केहि कमी आयो । यसले भुक्तानी सन्तुलनमा चाप परेको छ । विदेशी मुद्राको सञ्चिति साढे ६ महिनाको आयात धान्न पर्याप्त छ । अबका दिनमा रकम सकिने मात्रै होइन् । रकम आप्रवाह पनि त हुन्छ नि । त्यसैले श्रीलंका हुन्छ भनेर आत्तिनु पर्दैन । सुधार हुुन्छ, हामी सबैं मिलेर सुधार गर्ने हो । एक अर्कालाई गाली नगरौ । महासंघको पदाधिकारी, कार्यकारिणी समिति सदस्य लगायत सम्पूर्ण सदस्यहरु हामी जिम्मेवार नागरिक हौ । हाम्रो भनाइको अर्थ रहन्छ । सबै मिलेर संकट समाधानका लागि पहल गर्नुपर्छ ।

हाम्रा केहि समस्या पनि छन् । हामीसँग बलियो आधार पनि छ । सस्तो श्रम, संसार वुुझेको यूवा जनशक्ति र भारत चीनका साथै आफ्नै देशको विशाल बजार लगानीका महत्वपूर्ण आधार हुन् । अलिकति सरकारका तर्फबाट गर्नुपर्ने सहयोग हुन सक्यो भने मुलुक छिटो आर्थिक मार्गमा अगाडि बढ्ने मेरो विश्वास छ ।  लगभग ५७ प्रतिशत काम गर्न सक्ने उमेर समूहका जनता रहेको नेपालसंग जनसाङखिक लाभको अधिक सुविधा छ । यूवा जनसंख्याको बाहुल्यता यसको सशक्त पक्ष हुन् । तर अब हामीले अवका केही वर्षहरुभित्र यसको भरपुर उपयोग गर्न सकेनौ भने हाम्रा लागि अझबढी कठिनाईका दिन आउने छन् । यसका लागि, खासगरी हाम्रा यूवा जनशक्ति सूचना प्रविधिसंग अभ्यस्त छ । पछिल्लो आकंडाले पनि त्यसलाई पुष्टि गर्छ । सरकारको गत सालको आर्थिक सर्भेक्षण अनुसार आर्थिक वर्ष २०७७/७८ सम्म ८२.८ प्रतिशत जनसंख्यामा इन्टरनेट सेवा पुुगेको छ । लगभग ४ करोड मोवाइल फोन प्रयोगमा छन् ।

एफएनसीसीआईले मुलुकको अर्थतन्त्रको विस्तार, रोजगारी सृजना, निर्यात प्रवद्र्धन, व्यापार घाटा न्युनिकरणको उपाय सहितको भिजन पेपर अघिल्लो सालनै सार्वजनिक गरीसकेको छ । भिजन पेपरले राखेका लक्ष्यलाई पुरागर्ने कार्यमा हामीले सरकारको वलियो र साथ सहयोग खोजेका छौं । भिजन पेपर कार्यान्वयनमा सरकारकातर्फबाट सहयोग हुने विश्वास पनि दिलाइएको छ, हामी उत्साहित भएका छौं । पटक पटकका लगानी सम्मेलन, नीतिगत सुधारमा जोड, सवै राजनीतिक दलहरुको आर्थिक एजेण्डामा एकमत, अन्तराष्ट्रिय आर्थिक मन्चहरुमा प्रतिवद्धता, विकासमा निजी क्षेत्रको सहभागिता, निर्यातमुखी वृद्धिमा जोड, विश्वव्यापीकरण र भूमण्डलीकरणमा प्रतिवद्धता रहंदा रहदै पनि लगानी आकर्षणमा भने नेपाल निकै नै पछाडि परेको छ ।

हामी साधारण सभाको समुद्घाटन पश्चातका विशेष सत्रहरुमा लगानी, उद्योग, तरलताका विषयहरुमा छलफल चलाउँदै छौं । वाह्य लगानीका विषयमा विशेष सत्र नै आयोजना गरेका छौं । यसपछिका सत्रहरुबाट आउने सुुझावहरुले मुलुकभित्र लगानी आकर्षण, उद्योग व्यवसायको विस्तार र हालको तरलताको समस्या समाधानमा एउटा स्पष्ट मार्ग निर्देश गर्ने हाम्रो अपेक्षा छ । हाम्रा केहि समस्या पनि छन । जस्तो कि बिजुली नियमित छैन । लामो समयदेखि पिपिए रोकिएको छ । यसले उत्पादनमा समस्या आइरहेको छ । यस वर्षको बजेटमा जलविद्युतमा दिइएको छुट स्वदेशी लगानीकर्तालाई पनि उपलब्ध हुनुपर्छ । पर्यटन पुर्वाधारमा सरकारी सहुलियत आवश्यक छ । पहुचमार्ग देखि राजस्व छुट यसमा आवश्यक छ ।

चलचित्र लगायत मनोरन्जन क्षेत्रको पुनरुत्थानका लागि राजस्व छुट लगायत सुविधा आवश्यक छन् । कर छुट, चलचित्र परियोजना कर्जा, विद्युत सहुलियत एवं चलचित्र र पर्यटन उद्योगको सहकार्यमा सरकारले जोड दिनुपर्छ । 

पर्सिबाट हामी नयाँ सालमा प्रवेश गर्दैछौं । २०७८ साल देशकै लागि अत्यन्त कष्टमय भयो । नयाँ साल २०७९ मा मुलुक सहजतातर्फ अगाडि बढोस्, यहाँहरु सबैको आर्थिक व्यवसायिक सफलता एवं देश समृद्धिको कामना सहित नयाँ वर्षको हार्दिक मंगलमय शुभकामना ।

(नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ (एफएनसीसीआई) को ५६ औं वार्षिक साधारण सभा एवं उद्योग वाणिज्य दिवसको उद्घाटन समारोहमा बरिष्ठ उपाध्यक्ष चन्द्र प्रसाद ढकालले दिएको मन्तव्यको सम्पादित अंश )