पौरख गर्नेलाई व्यवसायिक कृषिबाटै मनग्य आम्दानी, वार्षिक २० लाख धेरै आम्दानीबाट घर घडेरी

पौरख गर्न सके स्वदेशमा नै मनग्य आम्दानी गर्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण पेस गरेका छन् तनहुँको भिमाद नगरपालिका–३ शेर्का आपस्वाँराका धनबहादुर थापा र अर्घाखाँचीको सन्धिखर्क नगरपालिका–८ किमडाँडाका कृषक पुष्करनाथ बञ्जाडेले । यी दुईले कृषि पेसाबाट वार्षिक १२ लाख देखि २० लाख रुपैयाँसम्म आम्दानी गरी पैसा कमाउन विदेशमा नै जानुपर्छ भन्ने भ्रमलाई तोड्ने प्रयास गरेका हुन् ।

कृषिमा नै दैनिकी बितिरहेको तनहुँ आपस्वाँराका ५० वर्षीय धनबहादुर थापाले मौरी, कुखुरा र बाख्रापालनबाट वार्षिक १२ लाख आम्दानी गरिरहेका छन् भने सन्धिखर्क किमडाँडाका कृषक पुष्करनाथ बञ्जाडेले व्यावसायिक मौसमी तथा बेमौसमी तरकारी खेतीबाट वर्षमा २० लाख आम्दानी गर्ने गरेका छन् । बञ्जाडेको देखासिकीबाट किमडाँडाका सिङ्गो गाउँवासी नै अहिले तरकारी खेतीमा समेत लागेका छन् ।

तनहुँको आपस्वाँराका थापाले विसं २०७५ मा ‘सप्तरङ्गी कृषि तथा पशु फार्म’ दर्तापछि गरी भीमाद बजारबाट सात किलोमिटरमाथि सुरुङमार्गको किनारामा फार्म सञ्चालन गरेका थिए । “बारीका ढिस्कामा मौरीका घार लहरै बनाएको छु । बारीका वरपर बुट्यान भएकाले मौरीलाई फूलका रस ल्याउन सजिलो हुन्छ”, व्यावसायिक रुपमा कृषि पेसा सुरु गरेका उनले भने, “युवाहरु रोजगारीको खोजीमा दैनिक ठूलो सङ्ख्यामा विदेशिएका छन् । उनीहरुलाई रोक्नका लागि सरकारले कृषि क्षेत्रमा लगानी गरी काम गर्ने वातावरण बनाउनुपर्छ । दुःख गर्दा स्वदेशमै कमाउन सकिन्छ ।”

पाँच वर्षदेखि कृषि पेसा गर्दै आएका उनले यसवर्ष १२ लाख आम्दानी गरेको बताए । थापाका अनुसार फार्ममा हाल ४० वटा मौरी सहितका घार रहेका छन् । यसवर्ष मौरीको गोला र मह उत्पादनबाट मात्रै ४ लाख रुपैयाँ आम्दानी भएको थापाले जानकारी दिए । उनका अनुसार एक गोला मौरीसहितको घार १० हजार र महको मानाको १ हजार रुपैयाँमा बिक्री हुने गरेको छ । त्यस्तै १ हजार १०० कुखुरा बिक्री गरी ५ लाख र बाख्राबाट ३ लाख आम्दानी भएको थापाको भनाइ थियो । मौरीपालन व्यवसाय गर्नका लागि कृषि ज्ञान केन्द्र तनहुँले दुई लाख, भीमाद नगरपालिकाले खानेपानीको पाइप खरिदका लागि ७० हजार अनुदान दिएको उनले जानकारी दिए । उनका अनुसार उक्त आम्दानी फार्मको स्तरोन्नतिमा खर्च भएको छ ।

चालीस रोपनी जग्गामा कृषि पेसा सुरु गरेका थापाले आठ रोपनी जग्गामा उन्नत जातका घाँस तथा फलफूल खेती गरेका छन् । उनले भने, “विसं २०४८ देखि सामाजिक क्षेत्रमा लागेको थिए । यसबाट गाउँसमाजमा सहयोग पुगे पनि आफ्नो आर्थिकस्तरका कारण अब आत्मनिर्भर बन्नुपर्छ भन्ने लागेर कृषि पेसा सुरु गरेको हुँ ।” स्थानीय जनज्योति क्याम्पस र माझकोट साना किसान सहकारी संस्थाको अध्यक्ष तथा कोष प्राथमिक विद्यालयका संस्थापक अध्यक्ष भइसकेका थापाको दैनिकी यतिबेला बिहान ४ बजेदेखि राति १० बजेसम्म कृषि फार्ममा बित्ने गरेको छ ।

बगैँचामा आँप, लिची, सुन्तला लगायतका फलफूलका बिरुवा देखाउँदै यस वर्ष लिची र आँप बिक्री गरी ३ लाख आम्दानी गर्ने लक्ष्य रहेको उनको बताए । सरकारले कृषि कर्जा सहुलियत दरमा उपलब्ध गराएमा कृषि व्यवसायतर्फ सबैको आर्कषण बढ्ने उनको भनाइ थियो ।

तरकारी खेतीबाटै वार्षिक २० लाख कमाउँछन् पुष्कर, ३ करोडभन्दा बढीको घर-घडेरी 

अर्घाखाँचीको सन्धिखर्क नगरपालिका–८ किमडाँडाका कृषक पुष्करनाथ बञ्जाडेले व्यावसायिक मौसमी तथा बेमौसमी तरकारी खेतीबाट वर्षमा २० लाख आम्दानी गर्दै आएका छन् । अन्नखेती गर्न छाडेर २५ रोपनी बारी र सात रोपनी खेतमा उनले तरकारी खेती गर्दै आएका हुन् । बञ्जाडेले गरेको देखासिकीबाट सिङ्गो गाउँवासी समेत अहिले तरकारी खेतीमा लागेका छन् ।

उनले भने, “अन्न हुने यस्ता बारीमा तरकारी खेती गर्छुभन्दा बुद्धि बिग्रेको मान्छे भनेर इष्र्या गर्थे तर तरकारीबाट राम्रो आम्दानी भएपछि तिनै गाउँलेले मेरो देखासिकी गरेर तरकारी खेती र गाईपालनलाई मुख्य पेसा बनाएका छन् ।” बञ्जाडे जिल्लाकै नमूना कृषक हुन् । सामान्य परिवारमा जन्मिएका उनलाई २०३९ सालमा एसएलसी उत्तीर्ण गरेपछि सरकारी निकायमा स्थायी जागिर खाने अवसर पाउँदा पनि जागिरतिर इच्छा जागेन । महिना पुगेपछि पाइने तलबको जागिर सबैभन्दा टाउको दुखाइ बन्यो । जागिरभन्दा उत्पादनमूलक अर्को पेसामा लाग्ने सोच बनाएका बञ्जाडेले तरकारी खेतीबाटै वार्षिक लाखौँ रुपैयाँ कमाउँदै आएका छन् ।

घोचेखोलामा रहेको हाइटेक प्रविधिभित्र काँक्रो मात्रै अहिले १ हजार ८०० बोट लगाएका छन् । सबै बोटमा लटरम्मै काँक्रो फलेको छ । हाइटेक प्रविधिबाट टमाटर खेती सुरु गर्नुभएका उनले एउटा हाइटेक प्रविधिबाट र स्थायी टनेलमा लगाएको काँक्रो खेतीबाट यो याममा ७ लाख बराबरको काँक्रो उत्पादन गर्ने लक्ष्य लिएका छन् । दैनिक तीन-चार क्विन्टल फलेका काँक्रोले बजार पनि राम्रो पाएको छ । प्रतिकेजी ८० देखि ९० रुपैयाँसम्म थोक मूल्यमा काँक्रा बिक्री गर्नाका साथै दैनिक १० हजार बराबरको अन्य तरकारी पनि सन्धिखर्क बजारमा बञ्जाडेले बिक्री गरिरहेका छन् ।

उनले भने, “गरेपछि जुन काममा पनि सफलता मिल्छ निरन्तर काम गरिरहनुपर्छ अहिले बारीमा आलु, बन्दागोभी, टमाटर, काँक्रोलगायत तरकारी उत्पादन भइरहेका छन् । सुरुमा सानो लगानीबाट तरकारी खेतीे सुरुआत गर्नुभएका उनलाई ५ करोडभन्दा बढीको मालिक बन्न सफलता मिलेको छ । किमडाँडाको पाखोबारीमा अहिले मौसमी तथा बेमौसमी तरकारी बाह्रैमास उत्पादन भइरहेको छ । तरकारीबाट वर्षमा १५ लाख सजिलै कमाएपछि बञ्जाडेले ३ करोडभन्दा बढीको घर र घडेरी जोडिसकेका छन् । यिनै भिरका बारीमा माटोसँग लडेर करोडपति बन्ने सपना पूरा भएको उनले बताए ।

पाखो बारीमा तरकारीका लागि सिँचाइको पनि साह्रै समस्या छ । बारीमा आकाशे पानी सङ्कलन गर्न ५० हजार लिटरको पानी सङ्कलन गर्ने पोखरी ४० हजार लिटरको ट्याङ्की बञ्जाडेले बनाएका छन् । त्यहीँबाट सिँचाइ हुन्छ । गाउँबाट रोजगारीका लागि विदेश जाने युवालाई तरकारी र जर्सी गाई पाल्न सुझाव दिइएकाले धेरै यतातिर तानिएका छन् ।

बर्सातको समयमा उनले उत्पादन गरेको तरकारी दुई वर्षअघि भारतको दिल्लीसम्म पुगेको थियो । “अत्यन्तै दुःख गरेर उत्पादन गरेको तरकारी दिल्लीसम्म पुग्दा त्यसबेला मलाई सबैभन्दा बढी गर्व भयो,” पुष्करनाथले भने, “पहाडको तरकारी पोषिलो र स्वादिलो मान्दै सीमानाकाका व्यापारी घरमै आए र त्यो तरकारी दिल्ली पुर्‍याए ।” -रासस

?  समग्र अर्थतन्त्र र सेयर बजारको नियमित अपडेटका लागि हाम्रो फेसबुक पेजका साथै ट्वीटर र युट्युबमा हामीलाई फलो गर्न सक्नुहुन्छ ।