नागरिक स्टक डिलरको डेढ अर्बको आईपीओ जारी गर्ने प्रस्ताव पारित

नागरिक स्टक डिलर कम्पनीको शुक्रबार सम्पन्न दोस्रो वार्षिक साधारण सभाले डेढ अर्न रुपैयाँ बराबरको प्रारम्भिक सर्वाजनिक निष्काशन (आईपीओ) जारी गर्ने प्रस्ताव पारित गरेको छ ।

कम्पनीको शुक्रबार काठमाडौंमा सम्पन्न सभाले सर्वसाधारणमा जारी पू्ँजीको ३० प्रतिशतले हुन आउने १ अर्ब ५० करोड बराबरको १ करोड ५० लाख कित्ता आईपीओ जारी गर्ने निर्णय गरेको हो । कुल जारी हुने सेयरमध्ये २ प्रतिशत कर्मचारीहरु तथा ५ प्रतिशत सामूहिक लगानी कोषका लागि सुरक्षित गरी बाँकी १ करोड ३९ लाख ५० हजार कित्ता सेयर सर्वसाधारणमा जारी हुनेछ ।

पाँच अर्ब चुक्ता पूँजी रहेको कम्पनीले ३८ खर्बभन्दा बढी पूँजीकरण रहेको धितोपत्र बजारलाई सन्तुलनमा राख्ने गरी कारोबार गर्न नसक्ने भएकाले आईपीओ निष्कासन गरी कम्पनीले पूँजी बढाउन लागेको हो ।

कम्पनीमा नागरिक लगानीकोषसँगै नेपाल पुनर्बीमा कम्पनी र नेपाल दूरसञ्चार कम्पनीको समेत शेयर स्वामित्व रहेको छ । पाँच अर्ब पूँजीमा नागरिक लगानी कोषको ५१ प्रतिशत, नेपाल पुनर्बीमा कम्पनीको १० प्रतिशत र नेपाल दूरसञ्चार कम्पनीको ९ प्रतिशत शेयर स्वामित्व छ ।
स्टक डिलरले धितोपत्र व्यापारीको काम गर्ने गरी नेपाल धितोपत्र बोर्डको २०७७ माघ ९ गते फागुन १ देखि लागू हुने गरी अनुमति दिएको थियो ।

स्टक डिलर के हो  ?

सेयर बजारमा हुने अस्वाभाविक उतारचढाव न्यूनीकरण गरी स्थिरता ल्याउनका लागि स्टक डिलरको स्थापना गर्ने गरिन्छ । यस्ता कम्पनीले आफैं सेयर खरिद–बिक्री गर्न सक्छन् ।

दाेस्राे बजारमा ठूलो मात्रामा धितोपत्रहरुको खरिद/ बिक्री गरी धितोपत्रबजारमा हुने तरतलालाई नियन्त्रणमा राख्ने र धितोपत्र बजारमा सन्तुलन कायम राख्ने कार्य गर्दछ ।

स्टक डिलर कम्पनीहरुले दोस्रो बजारमा ठूलो मात्रामा धितोपत्रहरुको खरिद/ बिक्री गरी धितोपत्र बजारमा हुने तरतलालाई नियन्त्रणमा राख्ने र धितोपत्र बजारमा सन्तुलन कायम राख्ने कार्य गर्दछ । यी कम्पनीहरुलाई सेयर कारोबारका लागि ब्रोकर समक्ष समेच जानु पर्दैन । नियामक निकायले छुट्टै ‘लगइन’ आईडि दिएको हुन्छ । सोही लगइन मार्फत आफैँ आफ्नो लागि सेयर खरिद–बिक्री गर्न सक्छन्  । अरूको लगानीकर्ताको लागि सेयर भने खरिद/बिक्रीका लागि भने अनुमति हुँदैन । त्यसका लागि नियामक निकायबाट सेयर ब्रोकरको समेत छुट्टै लिएको हुनुपर्छ ।

यस्ता कम्पनीले हरेक दिन बजार खोल्नुअघि आफूले खरिद–बिक्री गर्ने कम्पनीको सूची सार्वजनिक गर्नुपर्ने प्रावधान रहेको हुन्छ । मूल्य सार्वजनिक गरिरहनु पर्दैन  । 

नेपालमा पूँजीबजारको औपचारिक रूपमा सुरुवात भएको २७ वर्षपछि स्टक डिलर सञ्चालनमा आएपनि धेरै राष्ट्रमा स्टक डिलर सञ्चालनमा छन्  ।

?  समग्र अर्थतन्त्र र शेयर बजारको नियमित अपडेटका लागि हाम्रो फेसबुक पेजका साथै ट्वीटर र युट्युबमा हामीलाई फलो गर्न सक्नुहुन्छ ।